PowerPoint uygulamasında bir metin kutusunda veya şekilde satır kaydırma özelliğini açmak için nesnenin dış kenarlığına sağ tıklayıp Şekil Biçimlendir (Format Shape) bölmesine gitmek gerekir. Bu bölmede Boyut ve Özellikler (Size & Properties) sekmesi altındaki Metin Kutusu (Text Box) alanından Şekildeki metni kaydır (Wrap text in shape) seçeneği etkinleştirildiğinde, metin sağ kenarlığa ulaştığı anda otomatik olarak alt satıra geçer.
Satır kaydırma ayarının çalışma mantığı
PowerPoint slaytlarında yer alan metin kutuları ve şekillerin büyük bir bölümü içlerinde metin barındırabilir. Bu nesnelerde metin yatay veya dikey olarak konumlandırılabilir; tek bir satırda uzayabileceği gibi birden çok satıra da kaydırılabilir. Resmi teknik dokümantasyona göre metin kaydırıldığında, içerik şeklin veya metin kutusunun sağ kenarlığına eriştiği anda otomatik olarak yeni bir satıra aktarılır (kaynak: Microsoft Desteği - Şekil veya Metin Kutusunda Metin Yönü ve Konumu).
Satır kaydırma seçeneği devre dışı bırakıldığında metin kutusu sağ kenarlığı bir sınır olarak değerlendirmez ve içeriği tek satır boyunca yatayda uzatır. Bu durum kutunun slayt üzerindeki hizasını bozar ve komşu nesnelerin üzerine taşmasına yol açabilir. Sunum sayfalarında metinlerin bağımsız görsellerin dış hatları boyunca akıtılması isteniyorsa bu işlem doğrudan metin kutusu satır kaydırmasından farklı bir yerleşim gerektirir; bu tür tasarım alternatifleri için PowerPoint'te metni resmin çevresine yerleştirme rehberine başvurabilirsiniz.
İşlem öncesi seçim ve arayüz denetimleri
Metin kutusu ayarlarını değiştirmeden önce seçim durumunun doğrulanması gerekir. İmleç doğrudan metnin içinde yanıp sönerken yapılan tıklamalar yerine, nesnenin dış kenar çizgisine (border veya edge) sağ tıklanmalıdır. Böylece açılan bağlam menüsünden doğrudan tüm nesneyi kapsayan Şekil Biçimlendir (Format Shape) komutuna ulaşılır.
Biçimlendirme bölmesinde veya iletişim penceresinde yapılan değişiklikler nesneye anında uygulanır. Bu arayüz yapısında bir İptal (Cancel) düğmesi bulunmaz; dolayısıyla uygulanan bir tercihi eski haline döndürmek için Hızlı Erişim Araç Çubuğu üzerinde yer alan Geri Al (Undo) komutunun kullanılması gerekir (kaynak: Microsoft Desteği - Nesneyi Biçimlendir Metin Kutusu Bölmesi). Nesneyi ve yapılan biçimlendirme etkisini eşzamanlı izleyebilmek için panelin slayt alanını kapatmayacak şekilde konumlandırılması önerilir.
Adım adım metin kutusunda satır kaydırmayı açma
PowerPoint üzerinde metnin sınırları aşmadan alt satırlara bölünmesini sağlamak için şu adımlar izlenir:
- Metni kaydırmak istediğiniz şeklin veya metin kutusunun dış kenarlığına sağ tıklayın.
- Açılan kısayol menüsünden Şekil Biçimlendir (Format Shape) komutunu seçin.
- Yan tarafta açılan Şekil Biçimlendir bölmesinde Boyut ve Özellikler (Size & Properties) simgesine tıklayın.
- Metin Kutusu (Text Box) alanında Şekildeki metni kaydır (Wrap text in shape) onay kutusunu işaretleyin.
Bu kutu seçildiğinde metin sağ kenarlığa her ulaştığında alt satıra geçerek kutunun belirlenen genişlik sınırları içinde tutulmasını sağlar.
Otomatik sığdırma ve dikey boyutlandırma seçenekleri
Satır kaydırma etkinleştirildiğinde metnin çoğalması durumunda kutunun ve yazı tipinin nasıl davranacağı Otomatik Sığdır (AutoFit) seçenekleriyle yönetilir. Şekil Biçimlendir bölmesindeki Metin Kutusu alanında üç temel davranış bulunur:
- Otomatik Sığdırma Yapma (Do not AutoFit): Otomatik yeniden boyutlandırmayı kapatır; metin kutusu boyutları kullanıcının belirlediği ölçülerde sabit kalır.
- Metni Taşmada Küçült (Shrink text on overflow): Metin kutunun sınırlarını aştığında, yazının boyutunu kutu içerisine sığacak şekilde otomatik olarak küçültür.
- Şekli Metne Sığdıracak Şekilde Yeniden Boyutlandır (Resize shape to fit text): Metnin kutunun içine sığabilmesi için şeklin veya metin kutusunun boyutunu dikey yönde otomatik olarak artırır.
Bu seçenekler sayesinde satır kaydırmayla aşağıya doğru uzayan paragrafların alt kenardan taşması engellenir ya da kutu yüksekliği otomatik esnetilerek tüm metnin görünür kalması sağlanır.
İç kenar boşlukları ve sütun yapılandırması
Satır kaydırmanın gerçekleştiği gerçek metin alanı yalnızca kutunun dış çizgileriyle değil, iç kenar boşluklarıyla (Internal margin) da doğrudan ilişkilidir. İç kenar boşluğu, metin ile şeklin veya metin kutusunun dış kenarlığı arasındaki mesafedir. Şekil Biçimlendir panelinde şu kenar boşlukları inç veya milimetre (mm) cinsinden sayısal değerlerle ayarlanabilir:
- Sol Kenar Boşluğu (Left margin): Şeklin sol kenarlığı ile en soldaki metin arasındaki mesafe.
- Sağ Kenar Boşluğu (Right margin): Şeklin sağ kenarlığı ile en sağdaki metin arasındaki mesafe.
- Üst Kenar Boşluğu (Top margin): Şeklin üst kenarlığı ile en üstteki metin arasındaki mesafe.
- Alt Kenar Boşluğu (Bottom margin): Şeklin alt kenarlığı ile en alttaki metin arasındaki mesafe.
Aynı Metin Kutusu bölmesinde yer alan Sütunlar (Columns) seçeneğiyle metin kutusu içerisindeki sütun sayısı (Number) ve sütunlar arasındaki boşluk (Spacing) belirlenebilir. Sağdan sola yazılan diller için sistem desteği açık olduğunda Sağdan Sola Sütunlar (Right-to-Left columns) tercihi de kullanılabilir. Slayt şablonlarında yer tutucu standartları oluşturulurken bu kenar boşluklarının planlanması önem taşır; kurumsal şablon kurguları için PowerPoint asıl slaytta yer tutucu metin düzenleme içeriğinden bilgi edinebilirsiniz.
Metin yönü ve hizalama ayarlarıyla koordinasyon
Satır kaydırma davranışının yönelimi metin yönü ve hizalama tercihleriyle birlikte çalışır. Metin Kutusu bölmesindeki Metin Yönü (Text direction) listesinden metin 90 derece veya 270 derece döndürülebilir; ayrıca PowerPoint ve Excel ortamında kullanılabilen Yığılmış (Stacked) seçeneği tercih edilebilir. Metin yönü değiştirildiğinde satır kaydırmanın yeni yönelimdeki kenarlık sınırına göre gerçekleştiği doğrulanmalıdır.
Metnin kutu içindeki dikey duruşu için aynı bölmedeki Dikey Hizalama (Vertical alignment) listesi kullanılır. Paragrafların yatay hizalamasını değiştirmek için ise şeklin kenarlığı seçildikten sonra şerit üzerindeki Giriş (Home) sekmesinde bulunan yatay hizalama komutları devreye sokulur.
Örnek uygulama senaryosu
Varsayımsal bir sunum projesinde slayt üzerinde yan yana duran ve her biri varsayımsal olarak 80 mm genişliğinde ayarlanmış iki açıklama kutusu tasarlandığını varsayalım.
Birinci kutunun içerisine şu varsayımsal metin eklenir: "Yıllık finansal konsolidasyon süreci tüm operasyonel birimlerin mali raporlarını tek bir merkezde toplar."
Satır kaydırma kapalı olduğunda bu metin sağa doğru tek hat halinde uzayarak ikinci kutunun sınırlarını ihlal eder. Durumu düzeltmek için birinci kutunun dış kenarlığına sağ tıklanır ve Şekil Biçimlendir seçilir. Boyut ve Özellikler alanındaki Metin Kutusu sekmesinden Şekildeki metni kaydır (Wrap text in shape) kutusu işaretlenir. Ardından Şekli metne sığdıracak şekilde yeniden boyutlandır (Resize shape to fit text) komutu seçilir. Sonuç olarak kutu genişliği 80 mm sınırında sabit kalır, metin sağ kenarlıkta otomatik olarak alt satırlara bölünür ve kutunun dikey yüksekliği metni içine alacak şekilde genişler.
Sorun giderme ve doğrulama kontrol listesi
Satır kaydırma işleminden sonra biçimlendirmenin doğrulanması için aşağıdaki adımları kontrol edin:
- Şekil Biçimlendir bölmesinde Şekildeki metni kaydır (Wrap text in shape) kutusunun işaretli olduğunu teyit edin.
- Kutunun genişlik tutamacını el ile içeriye doğru daralttığınızda metnin yeni sağ kenarlık sınırına göre otomatik olarak alt satıra geçip geçmediğini izleyin.
- Sol ve sağ iç kenar boşluğu değerlerinin kutunun toplam genişliğini aşmayacak makul bir milimetre veya inç değerinde olduğunu kontrol edin.
- Metin dikeyde alt kenardan dışarı taşıyorsa Metni Taşmada Küçült veya Şekli Metne Sığdıracak Şekilde Yeniden Boyutlandır seçeneklerinden birinin seçili olup olmadığını gözden geçirin.
Sıkça Sorulan Sorular
Şekildeki metni kaydır seçeneği işaretlendiğinde değişiklik neden anında uygulanır?
Microsoft Office grafik ve metin nesneleri bölmesinde yapılan tüm biçimlendirme değişiklikleri nesneye anında yansıtılır. Bu arayüzde bir İptal düğmesi bulunmadığından, istenmeyen bir değişikliği geri almak için Hızlı Erişim Araç Çubuğundaki Geri Al (Undo) komutu kullanılır.
Metin kutusunun iç kenar boşlukları hangi ölçü birimleriyle girilebilir?
Şekil Biçimlendir bölmesindeki iç kenar boşluğu değerleri sistem ve uygulama yapılandırmasına göre inç veya milimetre (mm) cinsinden sayısal olarak girilir.
Yığılmış (Stacked) metin yönü seçeneği her Office programında bulunur mu?
Resmi teknik belgelere göre Yığılmış (Stacked) metin yönü seçeneği PowerPoint ve Excel uygulamalarında mevcuttur; ancak Word uygulamasında yer almaz.
← Bloga dön
