PowerPoint'te şelale grafiği hazırlama

PowerPoint'te şelale grafiği hazırlamak için Ekle > Grafik > Şelale yolunu izleyin ve açılan elektronik tabloya başlangıç değeri, ara değişimler ile nihai sonucu girin. Ardından nihai toplam sütununa tek tıklayıp sağ menüden 'Toplam Olarak Ayarla' seçeneğini işaretleyerek sütunun taban çizgisine oturmasını sağlayın.

Şelale grafikleri (waterfall veya bridge chart), bir başlangıç değerinin pozitif ve negatif girdilerle zaman içinde veya kalemler bazında nasıl nihai sonuca ulaştığını adım adım gösterir. Gelir tabloları, bütçe sapmaları ve kafa karışıklığı yaratabilecek çok adımlı maliyet analizleri için standart sütun grafiklerinden çok daha etkilidir.

Ön Koşullar ve Veri Mantığı

PowerPoint'te yerleşik şelale grafiği türü Microsoft 365, PowerPoint 2024, PowerPoint 2021, PowerPoint 2019 ve PowerPoint 2016 sürümlerinde (Windows ve macOS) doğrudan desteklenir. Kullanılan sürümün bu özelliği içerdiğini doğrulamak için şeritteki Ekle sekmesinde yer alan grafik türleri listesini kontrol edebilirsiniz.

Şelale grafiğinin doğru hesaplanması için veri yapınızın belirli bir mantıkta sıralanması gerekir:

İlk satır başlangıç değerini temsil etmelidir (örneğin Dönem Başı Bakiye).

Ara satırlar, kümülatif toplama eklenecek pozitif tutarları veya düşülecek negatif tutarları (eksi işaretiyle) içermelidir.

Ara toplam veya genel toplam satırları, formülle toplanmış değer olarak değil, nihai net tutar olarak yer almalıdır. Grafik motoru, siz toplam olarak tanımlayana kadar bu değeri ek bir artış veya azalış gibi işlemeye çalışacaktır.

Farklı veri gösterim ihtiyaçlarınız varsa, sunum akışına göre PowerPoint çubuk grafiğinde ölçek ayarlama veya PowerPoint çubuk grafiğinde sıralamayı ters çevirme adımlarını da inceleyebilirsiniz.

PowerPoint'te Şelale Grafiği Oluşturma Adımları

Boş veya içeriğe uygun bir slayt seçin.

Şeritte Ekle sekmesine gidin, Grafik simgesine tıklayın ve Tüm Grafikler sekmesinden Şelale (Waterfall) seçeneğini işaretleyerek Tamam deyin. Microsoft Destek: Create a waterfall chart dokümantasyonunda belirtildiği gibi, şelale grafiği doğrudan Ekle menüsündeki ilgili grafik simgesinden veya Tüm Grafikler sekmesinden eklenebilir.

Grafikle birlikte açılan küçük elektronik tablo penceresine verilerinizi girin. İlk sütuna kategori adlarını, ikinci sütuna ise değerleri yazın.

Veri girişini tamamladıktan sonra elektronik tablo penceresini kapatın. Grafiğiniz slaytta belirecektir. Şerit üzerindeki Grafik Tasarımı (veya Tasarım) ve Biçim sekmeleri aracılığıyla grafiğin görünümünü özelleştirebilirsiniz. Bu sekmeler görünmüyorsa grafik üzerinde herhangi bir noktaya tıklamanız yeterlidir.

Toplam ve Ara Toplam Sütunlarını Sabitleme

Varsayılan olarak grafik motoru tüm değerleri yüzen sütun (floating column) olarak çizer. Bu durum, grafiğin sonundaki 'Net Kâr' gibi genel toplam sütununun havada asılı kalmasına ve kümülatif değeri ikiye katlamış gibi görünmesine neden olur.

Bu sorunu düzeltmek için:

Grafiğe bir kez tıklayarak tüm seriyi seçin, ardından yalnızca toplam yapmak istediğiniz sütuna (örneğin 'Net Gelir') bir kez daha tıklayarak tek bir veri noktasını seçin.

Seçili sütuna sağ tıklayın ve 'Veri Noktasını Biçimlendir' (Format Data Point) görev bölmesini açın.

Burada yer alan 'Toplam Olarak Ayarla' (Set as total) onay kutusunu işaretleyin. Alternatif olarak, veri noktasına sağ tıkladığınızda açılan kısayol menüsünden doğrudan 'Toplam Olarak Ayarla' komutunu da seçebilirsiniz. Bu işlem, sütunun alt ucunu yatay eksene (sıfır çizgisine) indirir ve havada durmasını engeller. Sütunu yeniden yüzen hale getirmek isterseniz 'Toplam Olarak Ayarla' kutusundaki işareti kaldırmanız gerekir.

Eğer birden fazla ara toplamınız varsa (örneğin Faaliyet Kârı veya Brüt Kâr), aynı işlemi her bir ara toplam sütunu için ayrı ayrı tekrarlayın.

Bağlayıcı Çizgileri ve Renkleri Yönetme

Şelale grafiğindeki sütunlar arasındaki yatay bağlayıcı çizgiler, bir önceki sütunun bitiş seviyesi ile sonraki sütunun başlangıç seviyesini birbirine bağlayarak verilerin akışını gösterir.

Bağlayıcı çizgileri gizlemek veya yeniden görünür kılmak için veri serisine sağ tıklayıp 'Veri Serisini Biçimlendir' bölmesini açın ve 'Bağlayıcı çizgilerini göster' (Show connector lines) kutusundaki işareti tercihinize göre kaldırın veya işaretleyin.

Renkler açısından şelale grafiğinin göstergesi (legend) üç farklı veri noktası türünü gruplandırır: Artış, Azalış ve Toplam. Microsoft Destek: Available chart types in Office kılavuzunda açıklandığı üzere, Office uygulamalarındaki yerleşik grafik türleri veri serilerini analiz etmeyi kolaylaştıran yapısal düzenler sunar. Göstergeden bir grubu seçtiğinizde grafikte o gruba ait tüm sütunlar vurgulanır.

Somut Örnek Senaryo: Yıllık Bütçe Köprüsü

Aşağıda kurgusal bir departman bütçe köprüsüne ait örnek bir veri seti yer almaktadır:

Uygulama Adımı: Tablodaki değerleri PowerPoint'in açtığı elektronik tabloya girin. Grafikte Kapanış Bakiye sütunu ilk başta 520.000 seviyesinden yukarıya doğru yüzen bir artış gibi konumlanacaktır. Kapanış Bakiye sütununa tek başına tıklayıp sağ menüden 'Toplam Olarak Ayarla' seçildiğinde, sütun taban çizgisi olan sıfırdan başlayarak 520.000 seviyesinde sabitlenecek ve ara değişimlerle birlikte toplam köprü mantığı kurulacaktır.

Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Çözümleri

Toplam Olarak Ayarla seçeneği görünmüyor: Genellikle grafiğe tek tıklandığında tüm veri serisi seçilmiş olur ve sağ tıklandığında menüde 'Veri Noktasını Biçimlendir' yerine 'Veri Serisini Biçimlendir' seçeneği çıkar. Sütuna yalnızca bir kez daha tıklayarak tek bir veri noktasının etrafında tutamaçların belirdiğini doğrulayın.

Negatif değerler sıfırın altına iniyor: Pozitif ve negatif değişimlerin kümülatif toplamı başlangıç değerinden büyük bir eksi bakiye yaratıyorsa eksen sıfırın altına doğru genişler. Bu beklenen bir matematiksel sonuçtur; ancak verideki bir işaret hatasından kaynaklanıyorsa elektronik tablodaki eksi işaretlerini kontrol edin.

Grafik türü listede yer almıyor: PowerPoint'in eski sürümlerinde veya web arayüzünün bazı sürümlerinde yerleşik şelale grafiği doğrudan desteklenmeyebilir. Bu durumda kullandığınız Office sürümünün şelale grafiğini destekleyip desteklemediğini kontrol etmeli veya Excel masaüstü uygulamasında oluşturulan grafiği slayda kopyalama yöntemini değerlendirmelisiniz.

Doğrulama Kontrol Listesi

Sunumunuzu paylaşmadan önce şu kontrolleri tamamlayın:

Başlangıç ve nihai toplam sütunları yatay eksende sıfır noktasından başlıyor mu?

Tüm azalış kalemlerinin veri tablosunda eksi (-) işaretiyle girildiği doğrulandı mı?

Ara toplamlar ve genel toplamlar 'Toplam Olarak Ayarla' ile yatay eksene sabitlendi mi?

Bağlayıcı çizgilerin veri akışını net gösterip göstermediği kontrol edildi ve tercihe göre açılıp kapatıldı mı?

Grafik Tasarımı veya Biçim sekmeleri üzerinden renk gruplandırmalarının (Artış, Azalış, Toplam) anlaşılır olduğu teyit edildi mi?

Sıkça Sorulan Sorular

Excel'de hazırlanan şelale grafiğini PowerPoint'e bağlamak mümkün mü?

Evet. Excel'de hazırladığınız şelale grafiğini panoya kopyalayıp PowerPoint slaytına yapıştırırken sunulan yapıştırma seçeneklerinden 'Verileri Bağla ve Hedef Temayı Kullan' veya 'Verileri Bağla ve Kaynak Biçimlendirmesini Koru' seçeneğini tercih edebilirsiniz. Bu sayede Excel çalışma kitabındaki veriler değiştikçe PowerPoint'teki şelale grafiği de güncellenecektir.

Şelale grafiğinde sütun aralıkları nereden ayarlanır?

Grafikteki herhangi bir sütuna sağ tıklayıp açılan menüden 'Veri Serisini Biçimlendir' bölmesini açın. Seri Seçenekleri simgesi altında yer alan 'Boşluk Genişliği' (Gap Width) ayarını değiştirerek sütunlar arasındaki mesafeyi daraltabilir veya genişletebilirsiniz.

← Bloga dön