Etkileşimli sunum hazırlarken önce katılımcıların ne yapacağını ve yanıtların akışta nasıl kullanılacağını belirleyin. Ardından uygun soru veya kısa etkinlikleri seçin, yanıtlamaya zaman ayırın ve sunumun tamamını prova edin. Amaç, slaytlara hareket eklemek değil; dinleyiciyi konuya anlamlı biçimde dahil etmektir.
1. Katılımı sunumun hedefine bağlayın
Hazırlığa şu sorularla başlayın: Dinleyici sunum sonunda ne anlamalı? Hangi noktada fikrini, bilgisini veya kararını ortaya koyması yararlı olur? Katılım için ne kadar zamanınız var? Yanıtlar, etkinliğin biçimini seçmenize yardımcı olur. Bir kavramı açıklıyorsanız kısa bir tahmin sorusu; seçenekleri değerlendirecekseniz karşılaştırma; fikir topluyorsanız kısa yanıt turu düşünebilirsiniz.
Katılımı sunumun amacına bağlayın; sırf sessizliği bozmak için konu dışı soru sormayın. Etkinliğin yüz yüze, çevrim içi veya karma olması da seçiminizi etkileyebilir. Örneğin, herkesin sırayla konuşmasının zaman alacağı bir grupta önce kısa bir bireysel düşünme arası vermeyi deneyebilirsiniz. Bu, zorunlu bir kural değil, katılımcı sayısına ve ortama göre uyarlanabilecek bir yöntemdir.
2. Süreyi ve yanıt biçimini belirleyin
Sunum süresini, kişi sayısını, dinleyicilerin konuya aşinalığını ve kullanılabilecek araçları önceden öğrenin. Soruyu yanıtlamak, birkaç kişiye söz vermek ve yanıtları toparlamak için de zaman bırakın. Bir oylama veya sohbet aracını kullanmayı düşünüyorsanız, toplantı öncesinde katılımcıların araca erişip erişemediğini ve kullanacağınız seçeneğin toplantı ortamında mevcut olup olmadığını kontrol edin. Emin değilseniz aracı zorunlu tutmayın; sözlü yanıt ya da kısa bireysel düşünme gibi basit bir yedek yöntem belirleyin.
Çevrim içi toplantılardaki seçenekler kullanılan platforma göre değişebilir. Belirli bir özelliğin var olduğunu genel sunum önerilerinden çıkarmayın; toplantı öncesinde kullandığınız platformun güncel arayüzünü kontrol edin. Platforma özel ek öneriler için Zoom'da etkileşimli sunum yapma rehberine de bakabilirsiniz; kullanılacak özellikleri yine kendi toplantınızda doğrulayın.
3. Etkileşim noktalarını akışa yerleştirin
Her slayda soru eklemek yerine, dinleyicinin düşünmesinin anlatımı geliştireceği birkaç durak seçin. Örneğin girişte mevcut bilgiyi yoklayın, ana bölümde bir tahmin veya karar isteyin, kapanışta öğrenileni yeni bir duruma uygulattırın. Soruyu açık ve tek parçalı kurun. “Ne düşünüyorsunuz?” yerine “Bu iki seçenekten hangisini önce denerdiniz ve neden?” diye sormak, yanıtın kapsamını belirginleştirebilir.
Yanıt geldikten sonra ne yapacağınızı da planlayın: ortak noktaları özetlemek, farklı görüşleri karşılaştırmak veya bir yanıtı sonraki açıklamaya bağlamak. Yanıtları alıp akışta kullanmamak, katılımı amaçsız hissettirebilir. Katılımcıların sözlü yanıt vermek istemeyebileceğini de hesaba katın; sessizce düşünme veya yazılı yanıt gibi alternatifler sunabilirsiniz. Monash Üniversitesi’nin sözlü sunum rehberi, dinleyiciye yanıt alabilecek sorular yöneltmeyi ve sunumun açık bir taslağını vermeyi katılımı destekleyen seçenekler arasında sayıyor (sözlü sunum rehberi).
4. Slaytları etkinliğe göre düzenleyin
Bir slaytta tek ana fikir bulundurun. Soru, seçenekler ve yönerge kolayca okunmalı; katılımcı ne yapacağını, ne kadar süresi olduğunu ve yanıtını nasıl paylaşacağını anlamalıdır. Örneğin, “Bir dakika düşünün; ardından bir seçeneği ve gerekçenizi paylaşın” yönergesi, yalnızca “Tartışın” demekten daha açıktır.
Kalabalık metin, küçük yazı ve düşük renk karşıtlığı dikkati dağıtabilir. UCSB Kütüphaneleri sade tasarımı, okunaklı metni, slayt başına tek kavramı ve animasyonları ölçülü kullanmayı öneriyor (iyi slayt tasarımı önerileri). Bu önerileri katılım slaytlarına da uygulayın: yönergeyi kısa tutun, seçenekleri ayırt edilebilir biçimde gösterin ve görsel hareketin görevi anlamayı zorlaştırıp zorlaştırmadığını kontrol edin.
5. Örnek akış: toplantı gündemini iyileştirme
Varsayımsal örnek: 15 dakikalık bir ekip sunumunda amaç, toplantı gündemini daha işlevli hâle getirmek olsun. Süreler yalnızca bu örneği somutlaştırmak içindir; gerçek sunumda grup büyüklüğüne göre değiştirin.
- Slayt 1 — Sorun: “Toplantılarda en çok hangi durum zaman kaybettiriyor?” diye sorun. Katılımcılardan kısa yanıt alın veya önce düşünmeleri için sessiz bir ara verin.
- Slayt 2 — Örnek gündem: Üç maddelik, açıkça varsayımsal bir gündem gösterin. “Hangi madde için önceden karar veya bilgi gerekiyor?” sorusunu yöneltin.
- Slayt 3 — Seçim: İki düzenleme önerisini yan yana verin. Katılımcılardan birini seçip gerekçesini açıklamalarını isteyin; ardından yanıtları karar ölçütleriyle ilişkilendirin.
- Slayt 4 — Uygulama: Herkesten gelecek toplantı için değiştireceği tek bir maddeyi belirlemesini isteyin. Ortaya çıkan önerileri özetleyip bir sonraki adımı netleştirin.
Bu örnekte katılım, başlangıç bilgisini ortaya çıkarıyor, örnek üzerinde karar aldırıyor ve konuyu uygulamaya bağlıyor. Bu akış belirli bir sonucu garanti etmez; soruları ve süreleri dinleyiciye göre uyarlayın.
6. Prova yapın ve olası aksaklıklara hazırlanın
Sunumu baştan sona prova edin. Her etkinlikte yönergeyi vermeyi, yanıtlar için beklemeyi ve yanıtları toparlamayı deneyin. UCSB Kütüphaneleri prova yapmayı, dinleyiciyle göz teması kurmayı ve ayrılan süreyi gözetmeyi öneriyor (sunum sırasında dinleyiciyle etkileşim).
Prova sırasında şu olasılıkları gözden geçirin:
- Kimse yanıt vermiyor: Biraz düşünme süresi tanıyın, soruyu somutlaştırın veya yanıt biçimini değiştirin. Yanıt gelmezse hazırladığınız açıklamaya geçebilirsiniz.
- Yanıtlar uzuyor: Söz almadan önce yanıtların kısa tutulmasını rica edin; ana temaları özetleyip akışa dönün.
- Etkinlik süreyi aşıyor: Daha az kişiden yanıt alın veya etkinliği kısaltın; temel mesaj ve kapanış için zaman bırakın.
- Kullanmayı planladığınız araç işe yaramıyor: Önceden belirlediğiniz sözlü yanıt ya da bireysel düşünme yöntemine geçin. Yeni bir araç ararken sunumu bölmeyin.
7. Son kontrol listesi
- Sunumun hedefi ve hedef kitlesi belli mi?
- Her etkinliğin konuyla ilgili açık bir amacı var mı?
- Katılımcı ne yapacağını, ne kadar süresi olduğunu ve nasıl yanıt vereceğini biliyor mu?
- Yanıtları sunumun içeriğine bağlamak için bir planınız var mı?
- Slaytlar okunaklı, yönergeler anlaşılır mı?
- Süreyi prova ettiniz mi; kullanacağınız araç için basit bir yedeğiniz var mı?
Sık sorulan sorular
Her slaytta soru sormalı mıyım?
Hayır. Soruları, yanıtın konuyu anlamaya, seçenekleri değerlendirmeye veya uygulamaya katkı verdiği noktalara yerleştirin. Çok sık soru sormak akışı parçalayabilir.
Dinleyici cevap vermiyorsa ne yapmalıyım?
Düşünme süresi tanıyın, soruyu daha somut hâle getirin veya yanıt biçimini değiştirin. Yine yanıt gelmezse bunu başarısızlık gibi sunmadan planladığınız açıklamaya geçin ve sonraki etkinliği sadeleştirin.
İlgili uygulama rehberleri
PowerPoint'te etkileşimli slaytlar hazırlama rehberiyle bu çalışmanın ilgili adımını ayrıntılandırabilirsiniz.
← Bloga dön
