Hazırlıksız konuşmada düşünceleri düzenlemek için önce kısa bir an durup ne söyleyeceğinizi belirleyin. Ardından tek bir ana fikir seçip onu kısa ve dinleyicinin izleyebileceği bir akışla açıklayın. Aşağıdaki adımlar, aniden söz almanız ya da bir soruya yanıt vermeniz gerektiğinde kullanabileceğiniz pratik bir yol haritasıdır.
Hazırlıksız konuşma ne demektir?
Hazırlıksız konuşma, önceden hazırlık yapmadan kısa bir mesaj vermektir. Bir davette sizden birkaç söz söylemeniz istenmesi veya birine bir belgesel hakkındaki görüşünüzün sorulması buna örnek olabilir. Kaynak, bu konuşma türünün canlı ve karşılıklı bir ortama yanıt vermeyi sağladığını; ancak konuşmacının ana fikri düşünmek için az zamanı olduğunda mesajın dağınık kalabileceğini belirtiyor. Bu nedenle kısa kalmak ve tek bir noktaya odaklanmak yararlı bir başlangıçtır (konuşma yöntemleri bölümü).
Ana mesajı seçin, akışı kurun
Konuşmaya başlamadan önce kendinize şu soruyu sorun: “Dinleyicinin bu konuda hatırlamasını istediğim tek şey ne?” Yanıtınızı mümkünse bir cümleyle kurun. Sonra bu pratik akıştan yararlanın:
- Konuyu çerçeveleyin: Soruyu veya konuşma konusunu kısaca belirtin.
- Ana fikri söyleyin: Görüşünüzü ya da yanıtınızı açıkça verin.
- Bir destek ekleyin: Ana fikri açıklayan bir gerekçe, gözlem veya örnek seçin.
- Toparlayın: Ana mesajı kısa bir son cümleyle yeniden ifade edin.
Bu, her konuşmada uygulanması gereken katı bir formül değil; düşünceyi toparlamak için kullanılabilecek bir öneridir. Birkaç destek noktanız varsa, yalnızca ana fikirle doğrudan ilgili olanları seçin. Konuşma uzadıkça daha fazla ayrıntı eklemek yerine odağı korumaya çalışın. Kaynağın önerisi de ana noktayı olabildiğince kısa, yeterli ve dinleyicinin izleyebileceği bir hızda ifade etmektir.
Hazırlık süresi varsa ne yapmalı?
Bazı etkinliklerde konu, konuşmadan hemen önce verilir ve kısa bir hazırlık süresi tanınır. Bu formatın ayrıntıları etkinliğe göre değişir. Örneğin UC Cooperative Extension’ın 4-H sunum etkinliği açıklamasında, katılımcıya konu verildikten sonra üç dakika hazırlık süresi tanınan bir impromptu konuşma biçimi anlatılıyor (etkinlik açıklaması). Bu, her hazırlıksız konuşma için geçerli bir süre veya kural değildir; katılacağınız etkinliğin yönergelerini kontrol edin.
Süreniz varsa, tamamlanmış bir metin yazmaya çalışmak yerine önce ana fikrinizi seçin. Ardından onu açıklayacak tek bir destek belirleyin ve nasıl bitireceğinizi düşünün. Not kullanmaya izin verilip verilmediğini etkinlik kurallarından doğrulayın. İzin varsa, yalnızca konuşma sırasında size yol gösterecek birkaç anahtar kelime yazabilirsiniz. Süre yoksa da hemen konuşmaya atlamak zorunda değilsiniz: Kaynağın önerdiği gibi kısa bir an düşüncelerinizi toplayıp ana noktayı planlayın.
Varsayımsal örnek: toplantıda ani bir soru
Durum: Ekip toplantısında size “Yeni çalışanlar için kısa bir karşılama oturumu gerekli mi?” diye soruluyor. Önceden sunum hazırlamadınız. Aşağıdaki yanıt tamamen varsayımsaldır; amaç bir düşünce akışını göstermektir.
- Ana fikir: “Kısa bir karşılama oturumu yararlı olabilir; içeriği yeni çalışanların ihtiyaçlarına göre belirlenmeli.”
- Gerekçe: “İlk günlerde temel süreçler veya kime soru sorulacağı belirsiz kalabilir.”
- Örnek: “Örneğin, yeni bir ekip üyesi belirli bir konuda kiminle iletişim kuracağını sorabilir.”
- Kapanış: “Bu nedenle kısa bir oturumla başlayıp katılımcılardan hangi bilgilerin eksik kaldığına dair görüş almak düşünülebilir.”
Gerçek bir toplantıda bu örnekteki uygulamanın kurumunuzda zaten var olduğunu ileri sürmeyin; öneri olarak sunuyorsanız bunu açıkça belirtin. Bu akışı kelimesi kelimesine ezberlemek gerekmez: Ana fikir, destek ve kapanış konuşurken izleyeceğiniz bir harita işlevi görebilir.
Slayt hazırlamak gerekir mi?
Sizden kısa bir görüş veya ani bir yanıt istendiyse, önce soruya sözlü olarak karşılık verin; slayt hazırlamanız gerektiğini varsaymayın. Bu, sunum durumuna göre verilebilecek pratik bir öneridir, genel bir kural değildir. Slayt açıkça istenmişse, görevin kapsamını ve kullanabileceğiniz süreyi netleştirin. Mevcut bir sunuma katılıyorsanız, yeni içerik eklemeden önce sizden bekleneni sorun. Daha planlı bir anlatım gerekiyorsa bilgilendirici sunum hazırlama rehberine bakın; kısa ve sıkı zaman sınırına sahip bir konuşma için lightning talk sunumu rehberi farklı bir formata odaklanır.
Konuşma öncesi ve konuşma sırasında kontrol edin
- Sorunun ne istediğini anladım mı?
- Ana fikrimi tek bir cümleyle söyleyebiliyor muyum?
- Verdiğim gerekçe veya örnek ana fikirle ilgili mi?
- Örnek varsayımsalsa bunu belirttim mi?
- Dinleyicinin takip edebileceği bir hızda konuşuyor muyum?
- Son cümlem ana mesajı toparlıyor mu?
Konuşma bittiğinde, yeni bir ayrıntı eklemek için kapanışı uzatmayın. Kaynak, ana noktayı kısa ve yeterli biçimde ifade ettikten sonra konuşmayı bitirmeyi öneriyor.
Sık sorulan sorular
Hazırlıksız konuşmada not kullanabilir miyim?
Bu, etkinliğin kurallarına bağlıdır. Not kullanımına izin verildiğini varsaymayın; yönergeleri kontrol edin veya düzenleyiciye sorun. Not kullanamıyorsanız, akışınızı zihninizde ana fikir, destek ve kapanış olarak tutmayı deneyin.
Konuyu bilmiyorsam ne yapmalıyım?
Sorunun kapsamını netleştirin ve yalnızca yanıtlayabileceğiniz kısmı ele alın. Emin olmadığınız bir ayrıntıyı kesin bilgi gibi sunmayın; gerekiyorsa bu noktayı doğrulamanız gerektiğini söyleyin. Böylece yanıtınızı bildiğiniz kapsamla sınırlı tutabilirsiniz.
← Bloga dön
