Mimari sunumda diyagram, projeyi süslemekten çok belirli bir ilişkiyi veya tasarım kararını görünür kılmaya yarar. Her diyagram için önce izleyicinin hangi soruya yanıt aradığını belirleyin; sonra bu yanıtı anlaşılır kılacak gösterimi kurun. Aşağıdaki öneriler, konsept sunumu, jüri paftası veya proje değerlendirmesi için uyarlanabilir. Bunlar her projeye uygulanacak katı kurallar değil, çizimin amacına göre değerlendirebileceğiniz pratik adımlardır.
1. Diyagramın görevini tanımlayın
Her görsel için bir cümle yazın: “Bu diyagram, projenin ___ kararını açıklar.” Örneğin: “Yaya girişinin neden kuzeyden alındığını açıklar.” Cümleyi tamamlayamıyorsanız konuyu daraltmayı veya aynı bilgiyi zaten gösteren başka bir çizim olup olmadığını kontrol etmeyi deneyin.
Ardından bu açıklama için hangi bilginin gerekli olduğuna karar verin. Yerleşim kararını anlatırken parsel, yaklaşım yönleri veya komşuluklar önemli olabilir. Dolaşımı anlatırken girişler ve güzergâhlar gerekebilir. Gün ışığı ya da manzara ilişkisini gösteriyorsanız yön bilgisini ve ilgili cephe veya açıklıkları eklemeyi değerlendirin. Her görsele bütün proje bilgisini yüklemek yerine, seçtiğiniz kararla ilgisiz ayrıntıları azaltın.
2. Soruyla uyumlu gösterimi seçin
Diyagram, plan, kesit veya görünüş gibi çizimlerle birlikte kullanılabilir. Yerleşim ve bağlamı anlatmak için sadeleştirilmiş vaziyet planı; mekânsal ilişkiler için balon şeması; kullanıcı hareketi için akış şeması; kütle kararını anlatmak için aşamalı biçim şeması başlangıç seçenekleri olabilir. Hangi seçeneğin uygun olduğu, anlatacağınız karara ve göstereceğiniz proje bilgisine bağlıdır.
Örneğin “Ana işlevler birbirine nasıl bağlanıyor?” sorusu için işlev adlarını ve bağlantıları gösteren bir şema, ölçülü bir teknik plandan daha anlaşılır olabilir. “Giriş nerede ve yaklaşım hangi yönden?” sorusunda ise yönü ve yaklaşım hattını gösteren bir vaziyet planı işe yarayabilir. Diyagram seçimini görsel beğeniye değil, izleyicinin yanıt aradığı soruya göre sınayın. Farklı gösterimleri karşılaştırmak için sunum diyagramlarını mesaja göre seçme yazısına bakabilirsiniz.
3. Kullanacağınız bilgiyi kontrol edin
Diyagramı güncel proje çizimi veya doğruluğunu kontrol ettiğiniz bir altlık üzerinden hazırlayın. Kuzey oku, ölçek, parsel sınırı ve mevcut yapı gibi bilgilerin bu anlatım için gerekli olup olmadığını değerlendirin. Gereksiz ayrıntıları sadeleştirebilirsiniz; ancak bunu yaparken bağlamı değiştirmemeye dikkat edin. Farklı proje aşamalarına ait çizimleri bir arada kullanıyorsanız hangi bilgilerin esas alındığını kontrol edin.
Bir görsel dil kurmak için ana kararı sınırlı sayıda renk, çizgi türü veya etiketle vurgulamayı deneyin. Okların ve sembollerin anlamı ilk bakışta anlaşılmıyorsa kısa bir lejant ekleyin. Renk tek başına ayrım yapmaya yetmiyorsa çizgi türü, simge veya kısa metinle destekleyin. Başlık ve etiketleri paftanın genel yazı düzeniyle uyumlu tutmak da okunabilirliği kontrol etmeyi kolaylaştırabilir. Yazı seçimi konusunda mimari sunum için yazı tipi seçme rehberinden yararlanabilirsiniz.
Mimari grafik anlatımı; plan, kesit, perspektif ve pafta düzeni gibi farklı temsil araçlarını kapsar. Missouri Üniversitesi kütüphane rehberi, Francis D. K. Ching’in Architectural Graphics kitabını çoklu görünüş, perspektif, tonlama ve sunum düzeni gibi konuları ele alan bir kaynak olarak tanıtıyor: Architectural Studies kitap rehberi. Diyagramı da bu temsil araçları arasındaki rolüne göre düşünün; her çizim türünün aynı bilgiyi vermesi gerekmez.
4. Çizimi aşamalı olarak kurun
Önce temel geometriyi ve anlatım için gereken bağlamı yerleştirin. Sonra ana kararı gösteren öğeyi, örneğin giriş noktasını, kütleyi veya işlev bölgelerini ekleyin. İlişkileri göstermek gerekiyorsa ok, çizgi ağırlığı ya da sınırlı renk kullanın. Son olarak başlık, etiket ve gerekiyorsa lejantı ekleyin. Bu sıralama, görsel öğeleri kararın önüne geçirmemek için kullanılabilecek pratik bir yöntemdir.
Başlıkta yalnızca “Dolaşım” gibi konu adı vermek yerine, çizimin açıklamayı hedeflediği sonucu kısa biçimde yazmayı deneyin: “Kamusal giriş meydanla ilişki kurar.” Bu başlığın çizimde gösterilen bilgiyle uyumlu olup olmadığını kontrol edin. Çizim başlığın öne sürdüğü ilişkiyi göstermiyorsa ya başlığı daha temkinli hale getirin ya da gösterimi yeniden düzenleyin.
5. Varsayımsal örnek: mahalle kütüphanesi
Aşağıdaki örnek tamamen varsayımsaldır. Bir mahalle kütüphanesinde ana girişin yaya meydanına, servis girişinin ise arka yola bağlandığını anlatmak istediğinizi düşünün. Amaç, iki erişim ilişkisini anlaşılır biçimde göstermektir.
Bağlam ve karar: Sadeleştirilmiş vaziyet planında parseli, meydanı ve arka yolu gösterin. Başlık olarak “Ziyaretçi ve servis erişimleri farklı yönlerden sağlanıyor” ifadesini kullanabilirsiniz. Ana girişe meydandan gelen bir ok; servis girişine arka yoldan gelen, lejantta açıklanan farklı bir çizgi türü ekleyin.
Girişten işleve: Basit bir plan şemasında ana giriş, karşılama alanı ve okuma mekânları arasındaki bağlantıyı gösterin. Servis hattını ayrıca belirtmeniz anlatım için yararlıysa, onu ziyaretçi güzergâhından ayırt edilecek biçimde işaretleyin. İlişkiyi anlamak için gerekli olmayan işlev adlarını eklemeyin.
Kontrol: Giriş konumlarını esas aldığınız proje çizimiyle karşılaştırın. Okların çizimdeki yaklaşım yönünü gösterdiğini, çizgi türlerinin anlaşılır olduğunu ve başlığın görselin desteklemediği bir iddiada bulunmadığını kontrol edin. Bu varsayımsal örnekte ölçü verilmediğinden ölçü eklemek gerekmez; ölçü gerekiyorsa doğrulanmış proje bilgisini kullanın.
6. Karışıklıkları giderin
Diyagram planın küçük bir kopyası gibi görünüyorsa, anlatmak istediğiniz kararla ilgisiz katmanları azaltmayı deneyin. Oklar birbirine karışıyorsa akışları farklı çizgi biçimleriyle ayırın veya gereksiz bağlantıları çıkarın. Renklerin ya da sembollerin anlamı belirsizse etiket veya lejant ekleyin.
Yazılar paftada küçüldüğünde okunmuyorsa, görseli hedeflenen sunum boyutunda kontrol edin; etiketleri kısaltmayı veya bilgiyi ayrı bir diyagrama taşımayı değerlendirin. Kuzey oku, sınır ya da giriş konumu belirsizse tahminle düzeltmek yerine dayandığınız proje çizimini kontrol edin.
Oklahoma Eyalet Üniversitesi kütüphane rehberi, Diagramming the Big Idea kitabını projeleri, düzenleyici ilkeleri ve fikirleri açıklamak için diyagramların oluşturulması ve kullanılmasıyla ilişkilendiriyor. Aynı rehber, The Architect’s Studio Companion kitabının yapı sistemleri, çevresel sistemler ve erişilebilirlik gibi başlıklara yönelik tasarım rehberliği sunduğunu belirtiyor: Studio Tools. Bu kaynak tanıtımları her proje için tek bir diyagram türü önermez; hangi bilginin gerekli olduğunu kendi proje bağlamınıza göre belirleyin.
7. Son kontrol listesi
- Diyagram belirli bir soruyu veya tasarım kararını açıklıyor mu?
- Başlık, çizimde gerçekten gösterilen bilgiyle uyumlu mu?
- Yön, giriş ve sınır gibi bilgiler esas aldığınız çizimle karşılaştırıldı mı?
- Ok, renk ve sembollerin anlamı anlaşılıyor mu?
- İlgisiz ayrıntılar ve tekrarlar azaltıldı mı?
- Görsel, hedeflenen sunum boyutunda okunuyor mu?
- Başka bir kişi diyagramı başlık ve lejantla yorumlayabiliyor mu?
Bu kontroller belirsizlikleri fark etmeye yardımcı olur; her izleyicinin diyagramı aynı biçimde yorumlayacağını garanti etmez. Özellikle kararın dayandığı proje bilgisini son kez özgün çizimle karşılaştırın.
Diyagram ile teknik plan aynı şey midir?
Hayır. Diyagram, belirli bir ilişkiyi veya tasarım kararını sadeleştirerek anlatmak için kullanılabilir. Teknik planın amacı ve içerdiği ayrıntılar farklı olabilir. Sunumda ikisini birlikte kullanabilirsiniz; diyagramın teknik planla aynı işlevi gördüğünü varsaymayın.
Bir sunumda kaç diyagram kullanmalıyım?
Sabit bir sayı önermek için bu kaynaklarda dayanak yoktur; seçim, sunumda yanıtlanması gereken sorulara bağlıdır. Her diyagramın ayrı ve gerekli bir açıklama görevi olup olmadığını değerlendirin. Aynı bilgiyi yineleyen görselleri birleştirmeyi veya çıkarmayı düşünebilirsiniz.
← Bloga dön
