Tabloyu amacına göre düzenleyin
Tablo, birkaç kategoriyi aynı ölçüte göre karşılaştırmak için yararlı olabilir. Bir eğilimi anlatıyorsanız çizgi grafik, tek bir sonucu vurgulayacaksanız kısa bir metin daha uygun olabilir. Bunlar kesin kurallar değil, içeriğinize göre değerlendirebileceğiniz tasarım seçenekleridir. Çok sayıda sütun, uzun hücre metinleri veya birden fazla başlık düzeyi varsa, her şeyi tek slayta sığdırmaya çalışmak yerine ölçütleri azaltmayı ya da bilgiyi birkaç slayda bölmeyi düşünün.
Biçimlendirmeden önce tablonun hangi soruyu yanıtladığını, her satırın neyi temsil ettiğini ve sütunların hangi ölçütleri gösterdiğini belirleyin. Kısaltma, birim veya özel işaret kullanıyorsanız anlamını aynı slaytta açıklayın. Böylece izleyici veriler arasındaki ilişkiyi tahmin etmek zorunda kalmaz.
Başlıkları ve hücreleri anlaşılır yapın
Slayt başlığı konuyu, tablonun üstündeki veya yanındaki kısa açıklama ise nasıl okunacağını anlatabilir. Sütun başlıklarını tek başına anlaşılır yazın: “Değişim” yerine gerekiyorsa “Eylül ayına göre değişim” deyin. Birimleri tutarlı gösterin. “—” gibi bir işaret kullanıyorsanız anlamını açıklayın; boş hücreleri farklı anlamlar taşıyacak şekilde kullanmaktan kaçının.
Satır adlarını da açık yazın. “A” ve “B” gibi kodlar zorunluysa açıklamasını aynı slaytta verin. Google’ın genel erişilebilirlik yönergeleri, sunumlarda tabloları veriyi göstermek için kullanmayı ve ilk satıra başlıkları koymayı öneriyor: Google’ın belge ve sunum erişilebilirliği yönergeleri. Bu öneri başlıkları anlaşılır düzenlemeye yöneliktir; tek başına uygulamanın hücreleri ekran okuyucuya nasıl aktaracağını kanıtlamaz.
Anlamı yalnızca renkle vermeyin
Renk görsel ayrım için kullanılabilir; ancak artış, azalış veya kategori gibi önemli anlamın tek taşıyıcısı olmasın. Renk ipucunu metin etiketiyle, açıklanmış bir sembolle veya doğrudan değerle destekleyin. Örneğin artış ve azalışı yalnızca yeşil ve kırmızıyla göstermeyin; “Artış” ve “Azalış” yazın ya da artı ve eksi işaretlerinin anlamını açıklayın.
Google’ın erişilebilirlik yönergeleri, anlamı yalnızca görsel biçimlendirmeye dayandırmamayı; ekran okuyucuların kalın yazı veya vurgulama gibi biçim değişikliklerini duyurmayabileceğini belirtiyor. Bu nedenle anlam taşıyan bilgiyi metinde de ifade edin. Yazı hücreye sığmıyorsa küçültmek tek seçenek değildir; içeriği sadeleştirmeyi veya slaytları bölmeyi değerlendirin.
Kurgusal örnek: aylık katılım
Aşağıdaki sayılar yalnızca açıklama amacıyla kurgulanmıştır. Bir ekip, üç etkinliğin katılımını önceki aya göre karşılaştırıyor. Slayt başlığı “Ekim etkinliklerinde katılım değişimi” olabilir. Tablo açıklaması: “Sayılar katılımcı sayısını, değişim ise eylül ayına göre farkı gösterir.”
Sütun başlıkları: Etkinlik, Eylül katılımcısı, Ekim katılımcısı, Eylül ayına göre değişim.
Satırlar:
- Atölye — 18 — 22 — +4
- Tanıtım — 30 — 27 — −3
- Soru-cevap — 12 — 15 — +3
Tablo altındaki not: “Artı değer artışı, eksi değer azalışı gösterir.” Böylece karşılaştırma dönemi başlıklarda, işaretlerin anlamı notta açıklanır; artış ve azalış yalnızca renkle aktarılmaz. Gerçek bir sunumda verilerin kaynağını ve karşılaştırma dönemini kontrol edin. Tablo kalabalıksa ölçütleri azaltmayı veya bilgiyi bölmeyi düşünün.
Google Slaytlar’da slayt öğelerinin sırasını kontrol edin
Google Slaytlar’ın ekran okuyucu yönergesi, slayta eklenen öğelerin sekme ve okuma sırasının yerleştirme sırasını izlediğini ve bu sıranın öğeleri yığın içinde taşıyarak değiştirilebildiğini belirtiyor. Google Slaytlar’ı ekran okuyucuyla kullanma yönergesinde öğeyi odaklama, Arrange menüsünü açma, Order seçeneğine gitme ve mevcut duruma göre Bring to front, Bring forward, Send backward veya Send to back seçeneklerinden yararlanma adımları veriliyor. Yönergeye göre menüde yalnızca o anda kullanılabilen seçenekler görünür.
Bu işlem slayt öğelerinin sırasını düzenler; hücre başlıklarının her durumda nasıl duyurulacağını veya her tablo içeriğinin doğru anlaşılacağını garanti etmez. Slayt tuvalinde doğru öğeyi seçtiğinizi kontrol edin ve değişiklikten sonra sırayı yeniden gözden geçirin. Başka bir sunum uygulaması kullanıyorsanız Google Slaytlar adımlarını ona taşımayın; ilgili uygulamanın güncel sunum yönergelerini kontrol edin.
Sunum görünümünde ve içerikte gözden geçirin
Tablonun sunum sırasında nasıl göründüğünü kontrol edin: başlıklar ayırt ediliyor mu, hücre içeriği okunuyor mu, çizgiler veya renkler metni gölgede bırakıyor mu? Bunlar düzenleme sırasında uygulayabileceğiniz pratik kontrollerdir; tek başına erişilebilirlik uygunluğunu kanıtlamaz.
Başlıkların, kısaltmaların ve işaretlerin anlamını metin olarak da inceleyin. Mümkünse kullandığınız uygulamanın erişilebilirlik özellikleriyle veya yardımcı teknolojiyle kendi dosyanızı kontrol edin. Google Slaytlar için yönergeler, slayt öğelerinin sırasını kontrol etmeye yardımcı olur; bu kontrolü tablo hücreleriyle ilgili her sorunu çözen bir test gibi değerlendirmeyin.
Daha geniş bağlam için web erişilebilirliği konusunda sunum hazırlama yazısına; satırların sığmasıyla ilgili düzenleme için Google Slaytlar’da tablo satır yüksekliğini ayarlama rehberine bakabilirsiniz. Bu iç bağlantılar, başka uygulamalarda aynı seçeneklerin bulunduğunu göstermez.
Son kontrol listesi ve SSS
- Slayt başlığı ve tablo açıklaması konuyu ve amacı netleştiriyor mu?
- Satır ve sütun başlıkları, birimler ve kısaltmalar anlaşılır mı?
- Renk dışında anlamı taşıyan metin veya açıklanmış bir işaret var mı?
- Metin sunum görünümünde okunuyor ve hücreler rahatça ayırt ediliyor mu?
- Google Slaytlar kullanıyorsanız, doğru öğeyi seçip öğe sırasını kontrol ettiniz mi?
- Kullandığınız uygulamanın sunum dosyalarına ilişkin güncel yönergelerini incelediniz mi?
Erişilebilirlik için renkten tamamen vazgeçmeli miyim?
Hayır. Renk kullanabilirsiniz; ancak önemli anlamı yalnızca renk taşımamalıdır. Renk bilgisini metin, sembol veya açıklamayla destekleyin.
Bir kontrol adımı tamamlandıysa tablo erişilebilir midir?
Tek bir kontrol adımı her tablo için garanti vermez. Başlıkları, içerik ilişkilerini ve okunabilirliği ayrı ayrı gözden geçirin; kullandığınız uygulamanın yönergelerine göre mümkün olan kontrolleri de yapın.
← Bloga dön
