İngilizce sunumda doğrudan alıntı kullanmayın: Kaynaktaki fikri kendi cümlelerinizle aktarın ve kime, hangi metne dayandığınızı belirtin. Böylece slayt sizin anlatımınız olarak kalır; dinleyici de fikrin kaynağını bulabilir. Aşağıdaki örnek, bir kaynağın düşüncesini alıntılamadan slayta nasıl taşıyabileceğinizi gösteriyor.
1. Alıntı yerine kendi anlatımınızı kullanın
Bir kişinin fikrini aynen aktarmadığınız sürece tırnak işareti kullanmayın. Kaynağın görüşünü kendi cümlelerinizle özetlemek, sunumunuzun ana fikrini açıklamanıza yardımcı olabilir; ancak bu, fikrin kaynağını belirtme gereğini ortadan kaldırmaz. Kaynaktaki cümleleri birkaç kelimesini değiştirerek yeniden yazmak da özgün bir anlatım oluşturmaz. Önce ne söylemek istediğinizi anlayın, sonra kaynağa bakmadan kendi cümlenizi kurun ve anlamını kaynakla karşılaştırın.
Bu, her durum için değişmez bir sunum kuralı olduğu iddiası değil, bu rehberde izlenen tercihtir. Bir dersin, kurumun veya etkinliğin özel yönergesi varsa onu kontrol edin. İngilizce sunum konunuzu netleştirmek için üniversite için İngilizce sunum konuları yazısındaki fikirlerden yararlanabilirsiniz.
2. Kaynağı ve bağlamı kontrol edin
Sözün veya düşüncenin kim tarafından, hangi metinde sunulduğunu doğrulayın. Mümkünse özgün yazıya ya da konuşma metnine ulaşın; arama sonucundaki kısa parçayı veya bir görselde dolaşan ifadeyi tek başına yeterli kaynak saymayın. Kaynağın çevresindeki metni de okuyun: Özetiniz, yazarın koşullu bir görüşünü kesin bir hükme dönüştürmemeli veya savunduğu fikrin tersini anlatmamalı.
Örneğin Tom Murphy’nin Do the Math sitesindeki yazısı, bir konferansta gerçekten yapılmış bir konuşmanın dökümü değildir. Yazar, yazının başında anlatılan konferans deneyiminin bir rüya olduğunu ve konuşmanın hiç gerçekleşmediğini açıkça belirtiyor. Bu nedenle yazıyı gerçek bir konferans konuşmasına kanıt olarak göstermeyin; kaynağı, yazının içeriği ve niteliğiyle sınırlı biçimde tanıtın (Tom Murphy, “Dream Presentation”).
3. İngilizce özetinizi dikkatle kurun
Sunum İngilizceyse kendi özetinizi İngilizce yazın. Anlamı değiştirmediğinizi kontrol edin; bilmediğiniz bir ifadeyi kaynaktaki cümleye yakın durarak aktarmak yerine, önce fikri Türkçe veya kendi çalışma dilinizde netleştirip ardından sade İngilizceyle ifade edin. Çeviri veya dil desteği aldıysanız son metni kaynakla karşılaştırın; araca verilen görevin ya da aracın ürettiği cümlenin doğruluğu kendiliğinden kanıtlanmış olmaz.
Özetinizi kaynakta bulunmayan yeni bir iddia gibi göstermeyin. Sunumda kendi yorumunuzu ekliyorsanız, bunun sizin değerlendirmeniz olduğunu açıkça ayırın. Yazarın söylediği, sizin çıkardığınız sonuç ve başka kaynaklardan gelen bilgiler birbirine karışmamalıdır.
4. Slaytta atfı görünür tutun
Özetin yanında veya altında yazarın ya da konuşmacının adını ve metnin başlığını gösterin. Uygunsa kaynağa bağlantı ekleyin. Tam kaynak bilgisini sunumun kaynakça bölümünde de verin; yalnızca son slayta atıf eklemek yerine, ilgili slaytta da kaynağın ne olduğunu belirtin. Bağlantının gerçekten kullandığınız metne gittiğini kontrol edin.
Tek bir atıf biçimini her sunum için zorunluymuş gibi sunmayın. Ders veya etkinlik belirli bir stil istiyorsa yönergeyi izleyin. Özel bir biçim belirtilmemişse, tutarlı ve kaynağın bulunmasına yetecek bilgi sunmaya çalışın.
5. Örnek: fikri alıntısız bir slayta dönüştürme
Aşağıdaki örnek, sunumda kullanılabilecek bir fikrin nasıl özetlenebileceğini gösterir. İngilizce cümle doğrudan alıntı değil, kaynağın içeriğini aktarmaya yönelik bir parafrazdır; sunuma almadan önce kaynağı ve kendi ifadenizin anlamını kontrol edin.
Sunum konusu: Bir fikri dinleyiciye aktarmak. Slayt başlığı: “Fikrinize önce siz inanın.” İngilizce özet: “Dave argues that a speaker’s enthusiasm for an idea can help engage the audience.” Atıf: “Dave, ‘The art of captivating an audience from a TEDx founder,’ MBS.” Açıklama: Bu slaytta yazarın verdiği öneriyi, sunumun dinleyiciyle ilişki kurma konusuna bağlıyorsunuz.
MBS sayfasındaki metin, bu görüşü Dave’e atfediyor; burada verilen İngilizce cümle ise sayfadaki ifadenin birebir aktarımı değil, kısa bir özettir (MBS, “The art of captivating an audience from a TEDx founder”). Kaynakta görünen bilgi, alıntının bulunduğu sayfayı destekler; daha ayrıntılı yayın bilgisi veya tam konuşma dökümü bulunduğunu varsaymayın. Gerekiyorsa kaynağın kendisinden ayrıca doğrulayın.
6. Sık görülen hatalar ve düzeltmeleri
Kaynağı belirtmeden parafraz etmek: Cümle size ait olsa bile aktardığınız düşüncenin kaynağını yazın.
İngilizce cümleyi birkaç kelime değiştirerek kullanmak: Bu yaklaşım kaynak metne fazla yakın kalabilir. Fikri anladığınızdan emin olun, kendi yapınızla yeniden anlatın ve anlamı karşılaştırın.
Bağlamı göz ardı etmek: Öncesini ve sonrasını okuyun. Özellikle yazının kurmaca, varsayımsal veya kişisel bir anlatım olduğunu belirten kısımları atlamayın.
Slayta kaynaktan fazla anlam yüklemek: Kaynağın desteklemediği bir sonucu yazara mal etmeyin. Kendi çıkarımınızı sunuyorsanız bunu ayırın ve gerekiyorsa başka kaynak arayın.
Sunumun açılışını planlamak için sunumun açılışında dikkat çeken giriş oluşturma yazısına bakabilirsiniz. Mizah eklemek istiyorsanız, ana fikrin önüne geçmemesine dikkat edin; sunumda mizahı amaca uygun kullanma bu seçimi ayrıca ele alıyor.
7. Son kontrol listesi
- Slaytta kaynaktaki cümleyi aynen alıntılamadan kendi özetimi kullandım mı?
- Özetin anlamını özgün metinle karşılaştırdım mı?
- Yazarın görüşüyle kendi yorumumu birbirinden ayırdım mı?
- Kaynağın türünü ve bağlamını doğru anlattım mı?
- Yazar, metin başlığı ve uygun bağlantı ilgili slaytta bulunuyor mu?
- İngilizce cümleyi yazım, anlam ve kaynakla uyum açısından gözden geçirdim mi?
Sık sorulan sorular
Kaynaktaki fikri İngilizce olarak özetleyebilir miyim?
Evet. Fikri kendi cümlelerinizle aktarın, anlamı kaynağa göre kontrol edin ve düşüncenin kaynağını belirtin. Özetinizi doğrudan alıntıymış gibi tırnak içine almayın.
Kısa bir parafrazda da kaynak göstermeli miyim?
Evet. Cümleyi kendiniz kurmuş olmanız, aktardığınız görüşün kaynağını belirtme gereğini ortadan kaldırmaz. Slaytta bulunabilir bir atıf verin; gerekiyorsa sunum yönergesindeki kaynakça biçimini uygulayın.
← Bloga dön
