Sunumda kısa katılım oyunları tasarlama

Kısa katılım oyunu ne işe yarar?

Sunumda kısa katılım oyunları tasarlarken önce dinleyiciden hangi düşünme ya da karar verme eylemini istediğinizi belirleyin. Oyun, sunumun ana mesajıyla ilişkili bir düşünme fırsatı sunabilir; yalnızca araya eğlenceli bir etkinlik sıkıştırmak zorunda değildir. Katılımcılar tahmin yapabilir, iki seçenek arasında karar verebilir ya da kısa bir konuşma bölümünden ana fikri çıkarmaya çalışabilir. Yanıtın nasıl verileceğini ve etkinliğin nasıl sonlandırılacağını baştan açıklayın.

Bu rehber, genel sunum hazırlığından farklı olarak oyunun görevini, kurallarını ve sunum akışındaki yerini tasarlamaya odaklanır. Sunumun temel mesajı henüz net değilse önce sunumun temel mesajlarını belirleme rehberine göz atın.

Tasarımdan önce netleştirilecekler

Bir kâğıda veya taslak slayda şu beş noktayı yazın:

• Amaç: Oyun sonunda dinleyicilerin neyi fark etmesini, hatırlamasını veya seçmesini istiyorsunuz?
• Katılımcılar: Konuya ne kadar aşinalar? Tek başlarına mı, ikili mi, küçük gruplar hâlinde mi yanıt vermeleri uygun?
• Süre: Yönergeyi açıklama, katılım ve sonuçları ana mesaja bağlama için ne kadar zaman ayırabilirsiniz?
• Yanıt biçimi: El kaldırma, sözlü yanıt, kısa not veya ikili paylaşım gibi, ortamınıza uygun bir yöntem seçin.
• Geçiş: Oyundan sonra ne anlatacaksınız? Katılımcı yanıtlarını hangi noktaya bağlayacaksınız?

Mekân, grup büyüklüğü ve sunum düzeni yanıt biçimini etkileyebilir. Bu koşullardan emin değilseniz ek araç gerektirmeyen bir yedek yöntem planlayın; örneğin sözlü yanıt yerine el işareti kullanmayı deneyin. Bu bir tasarım önerisidir, her ortamda aynı yöntemin işe yarayacağı garantisi değildir.

Oyunu adım adım kurun

Önce tek cümlelik bir görev yazın: “Şimdi … yapın.” Ardından katılımcıların ne kadar zamanı olduğunu ve yanıtı nasıl paylaşacağını ekleyin. Birden fazla kural, puanlama veya tur gerekiyorsa etkinliğin açıklaması uzayabilir; sunumunuzun amacına göre gereksiz adımları çıkarın.

Oyunu üç parçalı bir akışa yerleştirin: yönerge, katılım, bağlantı. Yönergeyi açıkça söyleyin; gerekiyorsa kısa biçimde ekranda da gösterin. Katılımcılara düşünme veya paylaşma fırsatı verin. Ardından yanıtların sunumun ana fikriyle nasıl ilişkili olduğunu açıklayın. Her yanıtı tek tek yorumlamak şart değildir; etkinliği sonuçsuz bırakmamak için bir bağlayıcı cümle hazırlayın.

Dijital soru yanıtı kullanmayı düşünüyorsanız, Google Slaytlar’ın resmi yardımında canlı Soru-Cevap oturumu başlatma ve izleyicilerin soru göndermesi için sunum sırasında bir bağlantı gösterme adımları açıklanıyor: sunum penceresinden Slideshow menüsünün yanındaki oku, Presenter view ve Audience tools seçeneklerini kullanıp Start new ile oturum başlatın. Kurum veya okul hesabında soru gönderebilecek kişilere yönelik ayar bulunabileceğinden, etkinlikten önce ekrandaki seçenekleri kontrol edin. Bu dijital özellik oyunun zorunlu parçası değildir; el kaldırma veya sözlü yanıt gibi araçsız bir biçim de seçebilirsiniz (Google Slaytlar Yardım: İzleyici sorularını kabul etme ve sunma).

Kısa araştırma sunumları için düzenlenen Nutshell Games’de yarışmacı sunumları en fazla 90 saniyedir; değerlendirme ölçütleri arasında dinleyicinin dikkatini çekme ve araştırmayı kamuya uygun bir dille aktarma da bulunur. Bu, her sunumda veya katılım oyununda 90 saniye kuralı olduğu anlamına gelmez; belirli bir etkinliğin kurallarına ait bir örnektir (Virginia Tech: Nutshell Games kuralları ve değerlendirme ölçütleri).

Varsayımsal örnek: enerji tasarrufu sunumu

Amaç: Katılımcıların bir alışkanlığın enerji kullanımıyla ilişkisini düşünmesi. Süre: Yaklaşık üç dakika; bu yalnızca örnek akış için seçilmiş bir süredir, zorunlu standart değildir. Grup: Yetişkinlerden oluşan orta büyüklükte bir dinleyici topluluğu. Araç: İki seçenek gösteren bir slayt; özel uygulama şart değil.

• Görev: “Bir odadan kısa süreliğine çıkarken hangisini yaparsınız: ışığı kapatmak mı, açık bırakmak mı?” Katılımcılar el kaldırarak tercihlerini belirtir.
• İkili paylaşım: “Seçiminizi etkileyen bir nedeni yanınızdaki kişiyle paylaşın.” Paylaşım için kısa bir süre ayırın.
• Bağlantı: Sunumunuzda kullanacağınız, kaynağından doğruladığınız tek bir bulguyu veya açıklamayı paylaşın. Ardından “Bu bilgi seçiminizi etkiledi mi?” diye sorun.

Bu örnekte yanıtlar sınav puanı gibi değerlendirilmez. Amaç, katılımcıların alışkanlıkları hakkında düşünmesini ve sunumun konusuna geçiş yapmasını sağlamaktır. Örnekteki senaryo kendi başına enerji tasarrufu hakkında bir iddiayı kanıtlamaz; gerçek bir bilgi veya sayı kullanacaksanız kaynağını ayrıca doğrulayın.

Taslağı sınama ve aksaklıkları giderme

Oyunu sunumdan önce yüksek sesle prova edin. Yönergeyi ilk kez duyan bir kişiden ne yapacağını kendi sözleriyle anlatmasını isteyin. Yanlış anlıyorsa yönergeyi sadeleştirin veya gereksiz bir kuralı çıkarın. Ardından oyunu sunum akışı içinde deneyip öncesindeki ve sonrasındaki geçişlerin anlaşılır olup olmadığını kontrol edin.

• Yanıt gelmiyor: Daha kolay bir yanıt yolu sunmayı veya önce kısa bir bireysel düşünme süresi vermeyi deneyin. Katılımcıları konuşmaya zorlamayın.
• Yanıtlar uzuyor: “Tek cümleyle” gibi açık bir sınır koyun ve kaç yanıt alacağınızı belirtin. Süre dolduğunda nazikçe ana mesaja dönün.
• Soru anlaşılmıyor: Aynı anda tek görev verin; seçenekleri kısa ve belirgin biçimde ayırın.
• Teknik araç kullanılamıyor: Önceden planladığınız el işareti, sözlü yanıt veya ikili paylaşım biçimine geçin.
• Oyun konudan uzaklaşıyor: Katılımcı yanıtlarını sunumun hangi fikrine bağlayacağınızı belirten bir kapanış cümlesi hazırlayın.

Başka bir kısa etkinlik örneğinde James Madison Üniversitesi, önce kısa bir sunum yapılmasını, ardından küçük grupların bu sunumun ana noktalarını belirli bir dinleyici kitlesine göre yeniden anlatmasını öneriyor. Etkinlik, grupların neleri seçip dışarıda bıraktığını tartışma sorularıyla da ele alıyor. Kendi ortamınızda kullanacaksanız grup ve süre düzenini dinleyici kitlenize göre uyarlayın (JMU: “Spread the Word” etkinliği).

Son kontrol listesi

• Oyunun sunumla ilişkili, anlaşılır bir amacı var mı?
• Yönerge, yanıt biçimi ve bitiş noktası açık mı?
• Ek araç veya dijital özellik kullanacaksanız, etkinlikten önce kendi düzeninizde çalıştığını kontrol ettiniz mi?
• Katılımcılara uygun bir yanıt yolu sundunuz mu?
• Yanıtları ana mesaja bağlayan cümle hazır mı?
• Bir aksaklık durumunda kullanabileceğiniz araçsız bir alternatif var mı?
• Slaytlardaki bilgi ve iddiaları kaynaklarından kontrol ettiniz mi?

Daha görsel bir etkinlik kurguluyorsanız Google Slaytlar ile sınıf içi oyun hazırlama rehberini ayrıca inceleyebilirsiniz. Bu bağlantı belirli bir özelliğin her hesapta veya sunum düzeninde bulunacağını garanti etmez; kullanacağınız aracı ve erişiminizi önceden kontrol edin.

Sık sorulan sorular

Kısa katılım oyunu ne kadar sürmeli?

Sunumun toplam süresine ve etkinliğin amacına göre karar verin. Yönergeyi, katılımı ve sonuçları ana mesaja bağlamayı birlikte prova edin. Açıklama etkinliğin kendisinden uzun sürüyorsa tasarımı sadeleştirmeyi düşünün.

Katılımcılar konuşmak istemezse ne yapmalıyım?

Sözlü yanıtı tek seçenek yapmayın. Sessizce düşünme, el işareti veya yanındaki kişiyle paylaşma gibi seçeneklerden ortamınıza uygun olanı sunun. Yanıt gelmese de ana fikre geçebilmek için bir kapanış cümlesi bulundurun.